Zioła: Pierwiosnek lekarski

Wiadomości ogólne

Roślina ta występuje w całym kraju, w lasach suchych, w miejscach słonecznych, na wzgórzach, na glebach wapiennych. Dziko rosnący pierwiosnek jest pod ochroną. Do celów leczniczych używa się tylko rośliny pochodzące z upraw. Pierwiosnek w stanie naturalnym występuje w całej Europie i we Wschodniej Syberii. W celach leczniczych można także używać surowców pochodzących z pierwiosnka wyniosłego (Primula elatior).

Inne nazwy: prymula, prymulka, kluczyki.

Surowce lecznicze

W celach leczniczych wykorzystuje się korzenie, czasem kwiaty i liście.

Substancje lecznicze

Głównym związkiem leczniczym zawartym w korzeniu pierwiosnka są saponiny trójterpenowe z głównym związkiem tej grup

kwasem prymulowym. Ponadto korzenie zawierają glikozydy fenolowe, garbniki, substancje gorzkie, ślady olejku eterycznego i sole mineralne.

W kwiatach pierwiosnka znajdują się saponiny i flawonoidy. Liście zawierają witaminę C.

Zbiór i konserwacja

Korzenie wykopujemy od marca do maja. Po umyciu i rozdrobnieniu, należy je rozłożyć cienką warstwą w miejscach ocienionych W suszarniach suszyć w temperaturze nie wyższej niż 4O°C.

Kwiaty należy zbierać wraz z kielichami w porze kwitnienia, kwietniu i maju. Suszyć w miejscach ocienionych.

Działanie: wykrztuśne.

Pierwiosnek lekarski jest od dawna znanym lekiem, który przynosi ulgę w suchym uporczywym kaszlu, rozrzedza bowiem i zwiększa ilość śluzu produkowanego w drogach oddechowych. Ułatwia odkrztuszanie wydzieliny z oskrzeli. Jest skutecznym lekiem przy zapaleniach gardła i krtani, zapaleniach oskrzeli. Pierwiosnek może być korzystnym lekiem w leczeniu gruźlicy i pylicy płuc, dla palaczy tytoniu i ludzi narażonych na wdychanie dymów i pyłów przemysłowych.

Pierwiosnek zwiększa nieco ilość wydalanego moczu. Może być z powodzeniem stosowany przy nerwicy, migrenie i bólach stawów.